Jak ubrać przedszkolaka na górską wycieczkę niezależnie od pogody?

W poprzednim artykule „Jak przygotować przedszkolaka do górskich wędrówek?” podpowiadaliśmy, jak rozbudzić w dzieciach entuzjazm do wspólnych wycieczek. Tym razem skupiamy się na praktyce, czyli tym jak zapewnić maluchowi komfort i bezpieczeństwo na szlaku niezależnie od pogody, która Was zaskoczy.

Jak ubrać przedszkolaka w góry?

Jak doskonale wiecie pogoda w górach potrafi zmienić się w ciągu kilkunastu minut. Słoneczny poranek może szybko zamienić się w chłodne popołudnie z silnym wiatrem lub przelotnym deszczem. Dlatego podstawową zasadą podczas kompletowania ubrań jest stosowanie kilku cienkich warstw zamiast jednej grubej.

Najlepiej sprawdza się ubiór „na cebulkę". Dzięki temu w razie ocieplenia można zdjąć jedną warstwę, a gdy zrobi się chłodniej, ponownie ją założyć. Dzieci podczas marszu bardzo szybko się rozgrzewają, ale równie szybko wychładzają się podczas odpoczynku.

• Warstwa przy ciele - lekka koszulka z materiału, który odprowadza wilgoć. W chłodniejsze dni może to być koszulka z długim rękawem.
• Warstwa ocieplająca - cienka bluza, polar lub lekka bluza z wełny merino.
• Warstwa zewnętrzna - lekka kurtka chroniąca przed wiatrem i deszczem, najlepiej z kapturem.

Pamiętajcie, że nawet latem kurtka przeciwdeszczowa powinna na wszelki wypadek znaleźć się w plecaku. Ten sposób ubioru sprawdza się dla wszystkich, także nas dorosłych.

Duże znaczenie mają również spodnie. W ciepłe dni najlepiej sprawdzają się modele z lekkiego, szybkoschnącego materiału, który nie krępuje ruchów. Długie nogawki dodatkowo chronią przed otarciami, pokrzywami oraz kleszczami. Świetnie sprawdzają się spodnie z odpinanymi nogawkami, które w szybki i łatwy sposób można przerobić na krótkie spodenki. Warto wcześniej sprawdzić, czy zamek nie obciera dziecka podczas marszu np. w czasie zwykłego spaceru po parku czy zabawy na placu zabaw.

Nie można zapominać także o nakryciu głowy. Latem przyda się przewiewna czapka z daszkiem lub kapelusz chroniący kark przed słońcem. W chłodniejsze dni warto mieć w plecaku cienką czapkę i komin typu buff, który zabezpieczy szyję przed wiatrem.

Jakie buty wybrać?

Zdecydowanie jest to jeden z najczęściej poruszanych tematów przez rodziców planujących pierwsze górskie wycieczki.

Z naszego doświadczenia wynika, że na bardzo łatwe szlaki prowadzące szerokimi drogami leśnymi często wystarczą dobre buty sportowe z elastyczną, antypoślizgową podeszwą. Muszą jednak dobrze trzymać stopę i zapewniać odpowiednią przyczepność. Jeśli planujecie częstsze wyjazdy, dłuższe trasy lub wędrówki po kamienistym podłożu, warto rozważyć dziecięce buty trekkingowe. Przy wyborze zwróćcie uwagę na kilka kwestii:

• Podeszwa powinna być przyczepna, ale nie przesadnie sztywna. Dziecko musi swobodnie chodzić, biegać i stawiać stopę.
• But powinien być lekki i dobrze dopasowany. Zbyt ciężkie obuwie szybciej męczy małe nogi.
• Przed palcami warto zostawić niewielki zapas miejsca, szczególnie jeśli trasa prowadzi w dół. Pięta nie powinna jednak unosić się podczas chodzenia.
• Wyższa cholewka może dodatkowo osłaniać kostkę przed błotem, kamieniami i uderzeniami, ale nie zastąpi dobrze dopasowanego buta ani odpowiednio wybranej trasy.
• Buty z wodoodporną membraną dobrze sprawdzają się podczas deszczu i na mokrej trawie. W upalne dni mogą jednak być mniej przewiewne, dlatego na letnie, suche wycieczki lekkie buty bez membrany bywają wygodniejsze.

Nie zapominajcie o skarpetach. Najlepiej wybierać modele bez grubych szwów, dobrze odprowadzające wilgoć i sięgające powyżej cholewki buta. Do plecaka zawsze warto wrzucić przynajmniej jedną zapasową parę, bo mokra skarpeta może szybko zepsuć nawet najlepiej zaplanowaną wyprawę.

I najważniejsze! Nowe buty koniecznie przetestujcie przed wyjazdem podczas kilku spacerów, również po nierównym terenie. Dzięki temu łatwiej wychwycicie otarcia, uciskające miejsca lub źle dobrany rozmiar.

Po czym poznać, że dziecku jest niewygodnie?

Nie każde dziecko powie wprost, że jest mu za gorąco, zimno albo że coś je obciera. Obserwujcie przede wszystkim jego zachowanie.

O przegrzaniu mogą świadczyć:

• mokre włosy, kark lub plecy,
• mocno zaczerwieniona twarz,
• drażliwość, nagła niechęć do dalszego marszu,
• wzmożone pragnienie, osłabienie lub ból głowy.

Z kolei wychłodzenie może sygnalizować:

• zimny kark, dłonie albo uszy,
• dreszcze,
• apatia, marudzenie, wyraźne spowolnienie,
• niechęć do zdjęcia plecaka czy odpoczynku.

W takiej sytuacji zatrzymajcie się, dołóżcie lub zdejmijcie warstwę, dajcie dziecku napić się wody i sprawdźcie, czy buty oraz skarpety są suche.

Co spakować do plecaka?

Nie zapominajcie, że pakowanie na górską wycieczkę nie polega na zabraniu jak największej liczby rzeczy. Każdy gram, który spakujecie trzeba będzie później nieść na plecach. Właśnie dlatego liczy się rozsądny wybór wyposażenia, które zwiększy bezpieczeństwo i komfort całej rodziny. Nie przewidzimy też każdej sytuacji, a dziecko musi też się uczyć, że nie zawsze wszystko jest pod ręką i czasami po prostu trzeba zaakceptować warunki, które nas spotkają i sobie z nimi poradzić.

Rzeczy, które warto mieć zawsze:

• Wodę - najlepiej w bidonie lub butelce, z której dziecko umie samodzielnie pić.
• Lekkie, energetyczne przekąski, na przykład kanapkę, owoce, orzechy dla starszych dzieci, mus owocowy czy batonik zbożowy.
• Kurtkę przeciwdeszczową lub przeciwwiatrową.
• Cienką bluzę albo polar.
• Nakrycie głowy.
• Krem z filtrem UV.
• Preparat przeciw kleszczom i owadom.
• Chusteczki higieniczne i nawilżane.
• Worek na śmieci oraz woreczki na mokre ubrania.
• Małą apteczkę z plastrami na otarcia, środkiem do odkażania, bandażem elastycznym i środkiem do usuwania kleszczy.
• Telefon z naładowaną baterią, najlepiej zabezpieczony przed wilgocią.
• Papierową mapę oraz pobraną wcześniej mapę offline.
• Zapasowe skarpety i lekką koszulkę na zmianę.
• Folię NRC - nie zajmuje prawie miejsca, a może pomóc ograniczyć utratę ciepła w nagłej sytuacji.

W chłodniejsze dni warto zabrać termos z ciepłym napojem. Jeśli korzystacie z telefonu jako nawigacji, przyda się także mały powerbank.

Dziecko może nieść własny, niewielki plecak, ale tylko wtedy, gdy jest naprawdę lekki. Wystarczy bidon, ulubiona przekąska, chusteczki, mała lupa, notes do obserwacji przyrody i kredki. Taki plecak buduje poczucie odpowiedzialności, ale dobrze założyć z góry, że pod koniec trasy może trafić na plecy rodzica.

Bezpieczeństwo na górskim szlaku

Najbezpieczniejsza wycieczka to taka, którą dopasowano do możliwości dziecka, a nie do ambicji dorosłych. Trasa dla przedszkolaka powinna być przede wszystkim krótka, ciekawa i dawać możliwość łatwego skrócenia planu.

Przed wyjściem sprawdźcie:

• aktualną prognozę i komunikaty służb parku narodowego lub GOPR,
• długość trasy, sumę podejść i rodzaj nawierzchni,
• miejsca, w których można odpocząć, schować się przed deszczem lub skorzystać z toalety,
• wariant awaryjny: miejsce, z którego łatwo zawrócić albo zejść krótszą drogą,
• godzinę zachodu słońca oraz realny czas powrotu.

Do czasu podanego na mapie warto doliczyć zapas na postoje, oglądanie owadów, przekąski, zmianę ubrań i zwyczajny dziecięcy rytm marszu. Lepiej wrócić z poczuciem niedosytu niż doprowadzić do sytuacji, w której dziecko jest zmęczone, przemoczone i zniechęcone.

Przed pierwszym wyjściem omówcie z dzieckiem kilka prostych zasad:

• Nie oddalamy się od rodziców ani nie wybiegamy daleko przed grupę.
• Trzymamy się wyznaczonego szlaku.
• Zatrzymujemy się, gdy słyszymy polecenie „stop”.
• Nie podchodzimy do stromych zboczy, potoków i śliskich skał bez dorosłego.
• Mówimy od razu, gdy bolą nas stopy, chce nam się pić, jest nam zimno albo za gorąco.

Jeśli dziecko zaczyna wyraźnie słabnąć, jest przemoczone, skarży się na ból, kończy się woda albo pogoda gwałtownie się pogarsza po prostu zawróćcie. To nie jest przegrana tylko dobra decyzja rodzicielska.

W przypadku zapowiadanych burz najlepiej przełożyć wyjście albo wybrać krótką trasę położoną niżej. Burze w górach są szczególnie niebezpieczne na szczytach, graniach oraz odsłoniętych odcinkach szlaku, dlatego już pierwsze sygnały pogorszenia pogody powinny skłonić do odwrotu w bezpieczniejszy teren.

Jeżeli burza zastanie Was na trasie:

• Jak najszybciej, ale bez paniki, opuśćcie szczyt, grań i otwartą przestrzeń.
• Odsuńcie się od łańcuchów, klamer, drabinek, cieków wodnych i pojedynczych drzew.
• Nie chowajcie się pod skalnym okapem, nie wchodźcie do mokrego żlebu i nie opierajcie się o skałę.
• Zadbajcie o ochronę przed deszczem, aby dziecko nie wychłodziło się podczas postoju.
• Jeśli nie ma możliwości dojścia do schroniska lub bezpiecznego budynku, przykucnijcie na plecaku albo innym izolującym podłożu, ze stopami blisko siebie. Nie kładźcie się na ziemi.

Gdy potrzebujecie pomocy

Jeśli dojdzie do wypadku, zgubicie drogę lub dziecko nagle źle się poczuje, najpierw zatrzymajcie się w bezpiecznym miejscu, zadbajcie o ciepło i oceńcie sytuację. Nie próbujcie na siłę szukać skrótu ani schodzić nieoznaczoną drogą, szczególnie przy mgle i słabej widoczności łatwo stracić orientację. GOPR zaleca w takiej sytuacji ostrożne działanie i powrót do ostatniego pewnego punktu na trasie, jeśli jest to bezpieczne.

W telefonie warto wcześniej zapisać numery:

• 985 - numer alarmowy GOPR i TOPR,
• 601 100 300 - numer ratunkowy GOPR i TOPR,
• 112 - ogólny numer alarmowy.

Dobrym rozwiązaniem jest również bezpłatna aplikacja Ratunek. Umożliwia ona szybkie wezwanie pomocy i przekazanie ratownikom lokalizacji osoby zgłaszającej zdarzenie.

Dobrze przygotowana wyprawa nie musi być idealna. Może zdarzyć się deszcz, błoto, zmęczenie albo wcześniejszy powrót. Najważniejsze, aby dziecko wróciło ze szlaku suche, najedzone, bezpieczne i z przekonaniem, że góry są miejscem, do którego chce się wracać.